معرفی اجمالی عملکرد و آثار سامانه جامع تجارت و سامانه جامع ضوابط و مقررات

مهندس محمد شیرازیان، مشاور رئیس مرکز و مدیر سامانه جامع تجارت، در مصاحبه با پژوهش خبری صداوسیما گزارش علملکرد و آثار دو سامانه جامع تجارت و سامانه جامع ضوابط و مقررات، را ارائه کرد که در ادامه می‌خوانید:

1. سامانه جامع تجارت
سامانه جامع تجارت (سامانه یکپارچه سازی و نظارت بر فرآیند تجارتی) با هدف ایجاد یک سامانه واحد جهت مدیریت فعالیت های تجاری بازرگانان و فعالان تجاری در حوزه ثبت اطلاعات خرید و فروش کالا، نگهداری و انبارش کالا و حمل کالا طراحی و پیاده سازی می گردد.
این سامانه کلیه فرایندهای زنجیره تجارت داخلی را شامل می‏ شود و مدیریت زنجیره توزیع کالا تا سطح عرضه شامل حمل ‏های داخلی، نگهداری در انبارهای داخلی، فروش (معامله کالا) دربرمی گیرد.

بر این اساس گزارش سامانه یکپارچه در قالب زیر سامانه حوزه تجارت فرامرزی و سامانه تجارت داخلی ارائه گردیده است.

عملکرد:

حدود 23 هزار بازرگان در فرآیند واردات کالا، در حال استفاده از این سامانه هستند و به طور  متوسط روزانه 1000 ثبت  سفارش  و 500  مجوز  ورود  صادر می ­گردد. همچنین در  تعامل با سامانه ­های پرتال  ارزی و سنای بانک مرکزی، بازرگانان فرآیند درخواست و تامین ارز خود را از طریق سامانه جامع تجارت به انجام می ­رسانند و به طور متوسط روزانه 500 اعلامیه تامین ارز صادر و تبادل می ­شود.

تاثیر در حذف برگه فیزیکی و کاهش مراجعات حضوری:

حذف برگه  فیزیکی  مجوزهای  ورود
حذف برگه  فیزیکی  مجوز  ثبت  سفارش
حذف مکاتبات فیزیکی با دستگاه­ها به منظور استعلام و پاسخ به استعلام ثبت سفارش
حذف مراجعه حضوری جهت دریافت برگه  مجوز
حذف مراجعه حضوری برای  صدور، تمدیدو  ویرایش  ثبت  سفارش
حذف مراجعه حضوری جهت  پیگیری  و  مشاهده  وضعیت  پرو نده
حذف مراجعه حضوری جهت پرداخت  کارمزدها  از  طریق  پرداخت  اینتر نتی
حذف مراجعه حضوری به بانک و سازمان توسعه تجارت جهت دریافت و ارائه نامه تایید و ویرایش ثبت سفارش
حذف ثبت نام­ های چندگانه به وسیله دستگاه­های مختلف از طریق درگاه واحد سامانه
حذف ورود مکرر اسناد و اطلاعات یکسان در سامانه ­های متعدد و تخصصی دستگاه ­ها
اطلاع ­رسانی پیامکی تغییر وضعیت پرونده به بازرگانان
ایجاد امکان ثبت سفارش اینترنتی، در کلیه ساعات شبانه ­روز و روزهای تعطیل
ایجاد امکان خرید الکترونیکی ارز، از صرافی­ ها و حذف مراجعه حضوری مربوط

تاثیر در کاهش نقش عامل انسانی:

حذف کارشناسی انسان محور، در فرآیند صدور ثبت سفارش
حذف نقش عامل انسانی، در فرآیند ویرایش ثبت سفارش
حذف نقش عامل انسانی، در تشخیص مجوزهای مورد نیاز برای واردات
حذف نقش عامل انسانی، در کنترل مجوزهای دریافتی و تطبیق با پرونده
حذف نقش عامل انسانی، در استهلاک مجوزهای دریافتی
حذف نقش عامل انسانی، در صدور قبض کارمزد
حذف نقش عامل انسانی، در کنترل و استهلاک فیش بانکی کارمزد

تاثیر در تهیه بانک اطلاعات برخط جهت سیاستگذاری:
ایجاد بانک برخط اطلاعات مجوزهای صادر شده، در فرآیند ثبت سفارش
ایجاد بانک برخط اطلاعات درخواست ­های رد شده یا منتظر بررسی
ایجاد بانک برخط اطلاعات مدت زمان صدور مجوز، به تفکیک دستگاه و کاربر و محاسبه برخط سهم هر یک از دستگاه در مدت زمان واردات
ایجاد بانک برخط اطلاعات تخصیص، تامین و گشایش اعتبار ارزی
ایجاد بانک برخط سوابق عملکردی یک بازرگان به منظور کارشناسی اعتبار
ایجاد امکان ردیابی وضعیت یک ثبت سفارش، برای تصمیم­گیری ادامه روند تهیه گزارش ­های کاربردی برای سطح مختلف مدیریتی (ارشد، میانی و عملیاتی) بیش از 100 نوع گزارش

2.سامانه جامع ضوابط و مقررات تجاری

وضعیت سامانه:
در حال بهره­ برداری، بهبود و توسعه مستمر

عملکرد:
اطلاعات کتاب مقررات صادرات و واردات در داخل سامانه ثبت شده و سایر ضوابط تجاری به مرور در حال تکمیل است. الکترونیکی کردن فرآیند تدوین و ابلاغ ضوابط نیز، چندی پیش آغاز شده و به زودی تکمیل خواهد شد.

تاثیر در حذف برگه فیزیکی و کاهش مراجعات حضوری:

حذف مراجعه حضوری بازرگانان جهت اطلاع از ضوابط تجاری
ایجاد امکان جستجوی اینترنتی سوابق و وضع جاری ضوابط کالا بر اساس شناسه کالا
حذف مکاتبات، جهت پیشنهاد تصویب ضوابط (در حال انجام)
حذف مکاتبات جهت ابلاغ ضوابط (در حال انجام)

تاثیر در کاهش نقش عامل انسانی:

حذف نقش عامل انسانی در پاسخ به متقاضیان حول ضوابط کالایی
حذف نقش عامل انسانی در تشخیص ضوابط مربوط به یک کالا

تاثیر در تهیه بانک اطلاعات برخط جهت سیاستگذاری:

ایجاد بانک برخط اطلاعات، از سوابق تغییرات ضوابط تجاری
ایجاد بانک برخط اطلاعات از آخرین وضعیت ضوابط، به تفکیک کالا و ضابطه

کلام آخر

مبارزه با قاچاق کالا و ارز، مورد تایید مسئولان نظام و همه کارشناسان است. تکمیل و راه ­اندازی سامانه جامع تجارت، یک ابزار فنی و سیستماتیک مطمئن، برای عبور از انجام امور به وسیله نیروی انسانی، برای رسیدن به این مقصود است. خوشبختانه دولت از راه ­اندازی و تکمیل این سامانه­ ها، تا پایان سال 1398 خبر داده است و همه دستگاه‌ها را مکلف به اتصال به سامانه مرکزی کرده است. در شرایط حساس کنونی اقتصاد، و گذراندن وضعیت تحریم ظالمانه، اهمیت شفاف‌سازی و تسهیل و تسریع در تجارت داخلی و بین الملل دوچندان است.